Chăm đàn trong tuần đầu sau khi chuyển

Chuyến đi kết thúc không có nghĩa là rủi ro kết thúc. Tuần đầu sau khi đặt xuống mới là giai đoạn dễ mất đàn nhất.

Và phần lớn sự cố trong tuần đó là do người nuôi lo quá nên can thiệp nhiều.

Ba việc tuyệt đối không làm

Không mở thùng. Đàn đang sắp xếp lại sau chuyến đi, mở ra là làm chậm thêm và phá lớp nhựa cây chúng vừa trám.

Không cho ăn. Đàn có sẵn dự trữ trong tổ. Cho ăn ngay còn dễ hút kiến tới đúng lúc đàn yếu.

Không dời tổ. Dù thấy chỗ đặt chưa ưng thì cũng chờ qua tháng đầu.

Ba việc này nghe đơn giản nhưng lại là chỗ người mới hay vi phạm nhất, vì lo lắng.

Việc duy nhất cần làm đều

Kiểm chân chống kiến, mỗi ngày một lần trong tuần đầu.

Đàn mới về là đàn dễ bị kiến nhất: quân chưa ổn định, nhựa cây chưa trám kín hết, và mùi mật có thể vương ra trong lúc vận chuyển.

Cắt sạch cành lá chạm thùng, giữ khoảng trống quanh thùng.

Ở Việt Nam thì mặt hàng là sinh vật sống nên rủi ro khác hẳn hàng thông thường, nên đây là việc không được bỏ.

Ngoài ra chỉ đứng xa nhìn cửa tổ vài phút mỗi ngày. Vậy là đủ cho tuần đầu.

Dấu hiệu bình thường

Ngày đầu ong bay vòng vòng trước cửa: đó là chúng đang ghi nhớ vị trí.

Vài ngày đầu ra vào ít hơn bình thường: đàn đang ổn định lại.

Vài con lạc không về: bình thường sau một chuyến đi.

Sang ngày thứ hai thứ ba đã có ong bay ra xa, và tới cuối tuần đầu bắt đầu thấy con mang phấn về. Đó là dấu hiệu tốt nhất.

Dấu hiệu cần xử lý ngay

Ong bò lổm ngổm quanh thùng không bay lên được.

Xác ong nằm nhiều trước cửa.

Có đường kiến đi tới thùng.

Thùng nghiêng hoặc bị xê dịch.

Bốn dấu hiệu này thì xử lý ngay, và nếu là hai dấu hiệu đầu thì báo người bán trong ngày.

Sau tuần đầu

Qua được tuần đầu thì phần lớn là ổn.

Từ đó chăm như tổ bình thường: kiểm chống kiến hằng tuần, đứng nhìn cửa tổ vài phút mỗi ngày.

Có thể mở thùng kiểm tra sau hai tuần nếu thấy cần, nhưng không bắt buộc.

Không thu mật và không tách đàn trong năm đầu ở chỗ mới.

Và ghi vào sổ ngày nhận tổ, để sau này đối chiếu.

Con số đó có ích hơn tưởng tượng: khi đàn có chuyện sau vài tháng thì lần lại được là đã ở chỗ mới bao lâu, và đã qua mùa nào. Không có ngày tháng thì mọi phỏng đoán về sau đều thiếu căn cứ.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Mở thùng xem bên trong trong tuần đầu
• Cho ăn ngay khi vừa đặt tổ xuống
• Dời tổ vì thấy chỗ đặt chưa ưng

Câu hỏi thường gặp

Tuần đầu nên làm gì?

Chỉ kiểm chống kiến hằng ngày và đứng xa quan sát.

Có nên cho ăn sau khi chuyển không?

Không. Đàn có sẵn dự trữ, và cho ăn còn hút kiến.

Ong bay vòng vòng ngày đầu là sao?

Bình thường, chúng đang ghi nhớ vị trí mới.

Khi nào mở thùng kiểm tra được?

Sau ít nhất hai tuần, và chỉ khi thấy cần.

Bao lâu thì đàn ổn định hẳn?

Khoảng một tuần để định vị, vài tuần để hoạt động bình thường.